احکام روزه بانوان

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 

بانوی مسلمان

روزه ماه مبارك رمضان بر هر زن و مرد مسلمان واجب است. روزه يكي از اركان و مباني بزرگ دين اسلام است. خداوند متعال در اين مورد فرموده است: {(((((((((((الَّذِينَ آَمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (((((}. (البقره: 183).

«اى افرادى كه ايمان آورده ايد! روزه بر شما نوشته و فرض شده، همان گونه كه بر كسانى كه قبل از شما بودند نوشته شد; تا پرهيزكار شويد».

 

هرگاه دختر نوجوان به سن تكليف رسيد و نشانه هاي بلوغ در او ظاهر گشت. از جمله آن نشانه ها عادت ماهانه است ـ در آن وقت روزه گرفتن بر وي واجب است. گاهي اوقات اتفاق مي افتد كه دختر در سن نه سالگي عادت مي شود. در صورتي كه بعضي از همين دختران نمي دانند در همان سن روزه داري بر آنان واجب مي شود. لذا به گمان اين كه هنوز كوچك هستند و كم سن مي باشند، روزه نمي گيرند؛ و حتي پدر و مادرش هم او را به روزه داري دستور نمي دهند؛ البته اين كم كاري و بي مبالاتي بزرگي است كه يكي از اركان دين اسلام به اين سادگي ترك شود. هرگاه چنين موردي براي دختر نوجواني پيش آيد، پس حتماً بايد از همان سني كه عادت مي شود قضاي روزه اي را كه ترك نموده است، بگيرد؛ اگرچه از آن زمان خيلي هم گذشته باشد، زيرا قضاي روزه بر گردن او باقي است.

روزه رمضان بر چه كسي واجب مي شود؟

هرگاه ماه مبارك رمضان رسيد بر هر زن و مرد بالغ، تندرست، مقيم و مسلمان روزه گرفتن واجب مي شود، هرگاه زني يا مردي بيمار بود يا در مسافرت بود. وي روزه اش را افطار مي كند و به تعداد همان روزها در وقت ديگر روزه مي گيرد. چنانچه خداوند متعال فرموده است: {((((شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ ((((((}. (البقره: 185).

«پس آن كس از شما كه در ماه رمضان در حضر باشد، روزه بدارد! و آن كس كه بيمار يا در سفر است، روزهاى ديگرى را به جاى آن، روزه بگيرد!».

همچنين اگر كسي ماه رمضان را درك كند ولي به سبب پيري و كهولت سن يا به سبب بيماري مزمن كه احتمال بهبودي و شفاي وي نيست، نتواند روزه بگيرد. چنين زن و مردي افطار مي كنند و براي هر روز مقدار نصف صاع (250/ 1 كيلوگرم) از غذاي مشهور همان منطقه را به مسكين مي دهند. چنانچه خداوند متعال فرمود: {(((((((الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ (((((((((}. (البقره: 184).

«و بر كسانى كه روزه براى آنها طاقت فرساست; (همچون بيماران مزمن، و پيرمردان و پيرزنان،) لازم است كفاره بدهند: مسكينى را اطعام كنند».

عبدالله بن عباس - رضي الله عنهما - گفته است: اين آيه در مورد پير و مسني است كه اميد به بهبودي آنها نمي رود. (روايت بخاري). بيماري كه اميد به بهبودي ندارد، حكمش همانند پيرمرد و پيرزن است، و اينها به سبب عدم توانايي قضا ندارند. معناي كلمه «يطيقونه» اين است كه آنان از روزه داري رنج مي كشند و برايشان سخت مي گذرد.

براي زن يك سري عذرهايي است كه خوردن روزه رمضان را بر وي مباح مي سازد و زن مي تواند آن روزهايي را كه افطار نموده است در ساير روزها روزه بگيرد.

و اين عذرها عبارتند از:

1 -حيض و نفاس: در هنگام دوره عادت ماهانه و زايمان روزه گرفتن براي زن حرام است ولي قضاي روزه در زمان پاكي بر وي واجب است، به دليل حديثي در صحيحين از عايشه - رضي الله عنها - روايت شده است: «كنا نؤمر بقضاء الصوم، ولا نؤمر بقضاء الصلاة». «به قضاي روزه دستور داده مي شديم ولي به قضاي نماز دستور داده نشديم». اين سخن را عايشه - رضي الله عنها - در جواب زني كه از وي پرسيد: چرا زن در حال حيض روزه اش را قضا كند ولي نمازش را قضا نكند؟ عايشه - رضي الله عنها - با اين جواب بيان كرد: كه اينها از امور توقيفي هستند كه بايد در اينها فقط از خصوص شارع پيروي كرد.

 

حكمت اين كار چيست؟ شيخ الإسلام ابن تيميه در مجموع الفتاوي (25/ 251) گفته است: در دوره عادت ماهانه خروج خون از بدن زن مطرح است، در صورتي كه اگر خون از بدن زن خارج نگردد زن مي تواند روزه بگيرد؛ زيرا در چنين حالتي روزه داري زن عادلانه است. به دليل اين كه خون كه جوهر اصلي قدرت بدن بود و بدن انسان بدون آن ضعيف مي گردد، از زن خارج نمي شود. بنابراين روزه داري زن در دوره عادت ماهانه كه همراه با خارج شدن خون كه جوهر اصلي بدن است، موجب ضعف جسم و كمبود سلول هاي لازم مي گردد. در نتيجه روزه داري زن از حالت عادلانه و اعتدال بيرون مي رود. لذا به وي دستور داده شده است كه حتماً در غير از دوره عادت ماهانه روزه بگيرد.

2 -بارداري و شيردادن: در اين دو حالت روزه گرفتن گاهي براي خود زن ضرر دارد، و يا اين كه براي كودكش ضرر دارد، و يا اين كه براي هر دو ضرر دارد. در هر صورت چه زن باردار باشد و يا شيردهنده مي تواند روزه اش را بشكند. آنگاه اگر تنها به قصد عدم ضرر به كودك روزه اش را خورده است، علاوه بر قضاي آن بايد در هر روز به يك مسكين بينوا يك وعده غذا دهد. ولي اگر به قصد عدم ضرر به خويشتن روزه را خورده براي او كافي است كه فقط قضاي روزه را بگيرد. به دليل اين كه زنان باردار و شيردهنده در حكم عمومي اين آيه شريفه داخل هستند: {(((((((الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ (((((((((}.

حافظ ابن كثير - رحمه الله - در تفسيرش (1/ 379) گفته است: آنچه كه به اين معنا ملحق مي شود باردار و شيردهنده است، هرگاه بر وجود خويش و يا فرزندشان ترسيدند.

 شيخ الإسلام ابن تيميه - رحمه الله - گفته است: زن باردار اگر مي ترسد كه به جنين وي ضرر رسد، روزه نمي گيرد و آنگاه براي هر روزي كه خورده است يك روز روزه مي گيرد وبه يك مسكين هم يك رطل نان مي دهد. (25/ 318 مجموع الفتاوي).

 ملاحظات:

 1 -زن استحاضه: زني كه به علت بيماري هميشه خون از بدن وي جاري است و همانند حيض دوره خاصي ندارد. براي چنين زناني واجب است كه روزه خود را بگيرند و نبايد به علت استحاضه روزه را بخورند.

ابن تيميه - رحمه الله - هنگامي كه موضوع روزه خواري زن حائض را بيان كردند، گفتند: حيض برخلاف استحاضه است. زيرا استحاضه در همه اوقات مي باشد و يك زمان مشخص ندارد كه مثلاً گفته شود در آن زمان روزه بگيرد. و اين استحاضه از جمله ناراحتي هايي است كه قابل درمان و جلوگيري نيست، و همانند مبتلا شدن به استفراغ و يا خارج شدن خون از زخم ها و جوش ها، و يا مانند جنب شدن و همانند اينهاست كه وقت معين و مشخصي ندارند كه بتوان از آنها پرهيز نمود، لذا استحاضه را منافي با روزه ندانسته اند برخلاف حيض كه منافي با روزه است. (مجموع الفتاوى 25/ 251)

 2 -بر هر زن حائض و باردار و شيردهنده واجب است كه قضاي روزه خود را تا قبل از رسيدن ماه رمضان سال آينده بگيرند. البته زودتر اقدام نمودن بهتر است. اگر كسي آن قدر تأخير نمود تا رمضان سال آتي نزديك شد و فقط به اندازه همان تعداد روزهاي قضا شده، مانده بود بر وي واجب است قبل از رسيدن ماه رمضان در آن تعداد روزها قضايش را بگيرد.

هرگاه كسي قضاي روزه هايش را نگرفت تا اين كه ماه رمضان آينده فرا رسيد، در صورتي كه براي وي هنوز قضاي روزه هاي سال قبل مانده و وي عذر و بهانه اي براي تأخير نداشته است؛ بر عهده او هم قضاي روزه ها و هم كفاره كه غذا دادن به يك مسكين در هر روز مي باشد، واجب مي شود. ولي اگر وي عذر و بهانه اي داشته باشد بر گردن او فقط قضاي روزه است و كفاره ندارد.

 همچنين حكم كسي كه به علت بيماري و يا مسافر بودن روزه اش را خورده و بر گردن او قضاي روزه واجب شده است همانند حكم زن حائض و يا باردار و شيردهنده است كه در بالا به تفصيل آمده است.

 3 -براي زن، گرفتن روزه سنت در صورتي كه شوهر وي حضور دارد جز با اجازه شوهرش جايز نيست. به دليل حديثي كه امام بخاري و مسلم و ديگر محدثان از ابوهريره - رضي الله عنه - كه رسول الله - صلى الله عليه وآله وسلم - فرمودند: «لا يحل لامرأة أن تصوم وزوجها شاهد إلاَّ بإذنه». «جايز نيست براي هيچ زني روزه گرفتن در صورتي كه شوهرش حاضر است جز با اجازه وي». و در بعضي از روايتها از جمله روايت امام احمد و ابوداود آمده است: «إلاَّ رمضان». يعني «به جز روزه ماه مبارك رمضان».

ولي اگر شوهرش به وي اجازه داد به گرفتن روزه هاي سنت، و يا اين كه شوهرش در منزل حضور نداشت، و يا اين كه زن اصلاً شوهري نداشت، در همة اين صورتها براي وي جايز است روزه هاي سنت را بگيرد.

مخصوصاً روزهايي كه در آنها روزه گرفتن مستحب است همانند روز دوشنبه، روز پنجشنبه، و سه روز در هر ماه، شش روز اول شوال، ده روز اول ذيحجه، روز عرفه، روز عاشورا و يك روز قبل از آن و يك روز بعد از آن، جز اين كه اگر برگردن وي قضاي روزه رمضان باقي مانده باشد، كه بايستى اول قضاي روزه رمضان را بگيرد، آنگاه مي تواند روزه هاي سنت را بگيرد. والله اعلم.

 4 -هرگاه زن در دوره عادت ماهانه در اثناي روز ماه رمضان پاك شد، وي بايد بقيه روز خود را از مفطرات روزه نگه دارد؛ و همين روز را نيز بايد با ساير روزهاي قضا داده شده قضا بگيرد. البته به خاطر احترام به ماه مبارك رمضان بر وي واجب است كه بقيه روز را نيز امساك نمايد، ولي برايش روزه محسوب نمي گردد.

احکام ویژه ی بانوان

تأليف:شيخ دكتر صالح الفوزان

 

این مطلب را به اشتراک بگذار

اضافه کردن نظر

در متن نظرات خود از هرگونه توهین به دیگران خودداری کرده و صرفا نظر خود را مرقوم بفرمایید.


کد امنیتی
تازه کردن

آخرین نظرات

آخرین پیامک ها

شبی با قرآن(1393/08/22) 1393-08-22 - سلام خدا بر شما * و در زمین کوههای...
شبی با قرآن(1393/08/15) 1393-08-15 - سلام اسلام دین صلح است *اي كساني ...
شبی با قرآن(1393/08/08) 1393-08-08 - سلام *اميد است پروردگارتان ( بعد ...

ورود نویسندگان

شبی با قرآن

  • در بخش شبی با قرآن تذکره پیامک های ارسالی هر هفته به همراه تفسیر آیات هفته ، همزمان با ارسال پیامک ها قرار داده خواهد شد تا بدین سان امکان دسترسی به پیامک ها از طیق اینترنت نیز فراهم شود.
  • پیامک های هفتگی

بخش اخبار

  • در بخش اخبار تذکره تلاش خواهد شد تا جدیدترین اخبار و رویدادهای جهان اسلام به سمع و نظر خوانندگان گرامی برسد.
  • ورود به بخش اخبار

بخش دانلود

  • در بخش دانلود تذکره تلاش خواهد شد تا امکان دانلود و مشاهده ی آنلاین انواع فایل های صوتی و تصویری و کتاب و نرم افزار اسلامی فراهم شود تا بدین گونه قدمی در راستای نشر فرهنگ اسلامیمان برداشته باشیم
  • ورود به بخش دانلود

مقالات تذکره

  • در بخش مقالات تذکره تلاش خواهد شد افزون بر تولید مقاله یکی از قوی ترین آرشیوهای مقاله برای سایت های اسلامی ایجاد شود تا امکان دسترسی به حجم وسیعی از مقالات در کمترین زمان ممکن فراهم شود.
  • ورود به بخش مقالات
شما اینجا هستید: خانه مقالات ارکان اسلام روزه احکام روزه بانوان